Waarom een e-bike geen gewone fiets is

Je komt thuis van een rit over natte bospaden of van een winterweek vol strooizout, en je fiets ziet eruit alsof hij uit een modderpoel is getrokken. De verleiding is groot: even de hogedrukreiniger erop en in twee minuten is het probleem weg. Precies daar gaat het mis.

Een elektrische fiets heeft een aantal onderdelen die een gewone stadsfiets niet heeft. Een middenmotor met dichtingen, snelheids- en trapkrachtsensoren, een stekkerverbinding naar het display, contactpunten voor de accu en een accuhouder met kleine openingen. Al die onderdelen zijn gemaakt om regen te weerstaan, niet om een gerichte waterstraal onder hoge druk te verwerken. Dat is een groot verschil.

Het goede nieuws: het onderhoud van een elektrische fiets is in de praktijk niet veel ingewikkelder dan dat van een gewone fiets. Je moet alleen weten waar je met water vandaan blijft.

Wat hoge druk precies kapot maakt

Een standaard hogedrukreiniger bij een tankstation of in een doe-het-zelf wasstraat werkt met 100 tot 120 bar. Dat is enorm veel voor een fiets. Water en vuil worden niet weggeduwd, maar naar binnen geperst, op precies de plekken waar je ze niet wil hebben:

• in de wiellagers en naven;
• achter de dichtingen van de voorvork en de demper;
• in de motor en de elektronica;
• in de stekkerverbindingen en rond de accucontacten;
• in de trapas;
• tussen de kettingbladen en de cassette.

De vier meest voorkomende schadegevallen

Schade	Oorzaak	Gevolg
Roest in de lagers	Water dat achter de afdichting komt en het vet wegduwt	Krakende geluiden tijdens het rijden, lager vervangen per stuk
Defecte sensoren	Vocht in de snelheids- of trapkrachtsensor	Trapondersteuning die hapert of volledig wegvalt
Gecorrodeerde contacten	Water dat in de accuhouder blijft staan	Slecht contact, kortsluiting of een accu die niet meer laadt. Meestal de duurste post van allemaal
Beschadigde dichtingen	Dichtingen van vork, demper en trapas die vervormen of scheuren	Vervolgschade: het water blijft daarna gewoon binnendringen

Daar komt nog cosmetische schade bij. Bij oudere fietsen kan hoge druk de lak losmaken, vooral rond stickers en op plekken waar de lak al beschadigd was.

Je garantie staat op het spel

Dit is het punt dat de meeste mensen niet kennen, en dat het duurst uitpakt. Veel fabrikanten weigeren een garantieclaim zodra aantoonbaar is dat de fiets met een hogedrukreiniger is gereinigd. De schade valt dan binnen de garantieperiode, maar je betaalt hem zelf.

"Veel e-bikefabrikanten wijzen garantieclaims af als blijkt dat er met een hogedrukreiniger is gereinigd."

Dat staat ook zwart op wit. Merken als Riese & Müller, Specialized en Trek vermelden in hun servicerichtlijnen expliciet dat reinigen onder hoge druk niet is toegestaan. Twijfel je over jouw model? De handleiding van je fiets is altijd de eerste plek om te kijken.

Bij Upway krijgt elke refurbished e-bike 1 jaar garantie na een inspectie op 20 controlepunten. Ook daarvoor geldt: schade die je zelf veroorzaakt met een verkeerde reinigingsmethode valt daar niet onder. Hoe we een fiets aanpakken voor hij bij jou aankomt, lees je in ons refurbishmentproces.

Wanneer een hogedrukreiniger wel kan

Er zit een groot verschil tussen "een hogedrukreiniger" en het toestel in de wasstraat. Twee situaties waarin het risico beheersbaar wordt.

Optie 1: mobiele lagedrukreinigers (7 tot 20 bar)

Er bestaat een kleine categorie draagbare reinigers die met veel lagere druk werkt, vaak op een accu en met een eigen watertank. Denk aan toestellen in de trant van de Kärcher OC-reeks of de Bosch Fontus, die rond de 7 tot 15 bar zitten. Dat is een fractie van de 120 bar in de wasstraat, en voor de meeste rittenvuil ruim voldoende. Voor opgedroogde klei heb je er nog altijd een spons bij nodig.

Optie 2: een gewone hogedrukreiniger, met strikte regels

Heb je thuis een gewoon toestel staan, dan kun je je e-bike spuiten als je je aan deze regels houdt:

• Druk: maximaal 20 bar, dus altijd de laagste stand.
• Sproeikop: een vlakstraalkop die de druk spreidt, nooit een puntstraal.
• Afstand: minstens 30 centimeter, liever 50.
• Nooit richten op: motor, accu en accuhouder, stekkers en display, wiellagers en naven, trapas, de dichtingen van vork en demper, en de ketting.
• Accu eruit voor je begint, als hij uitneembaar is.
• Display en stekkers afdekken, bijvoorbeeld met een plastic zakje.
• Meteen na het spuiten alle openingen droogmaken met een doek of perslucht.

Volg je die regels, dan is het risico flink kleiner. Kleiner dan bij de methode hieronder is het nog altijd niet.

De veilige methode in zes stappen

Vrijwel alle fabrikanten en fietsenmakers raden dezelfde aanpak aan, zonder hoge druk.

1. Haal de accu eruit. Is hij uitneembaar, dan gaat hij er als eerste af. Zo bescherm je het duurste onderdeel van je fiets.
2. Spoel het grove vuil af met de tuinslang. Lage druk, gewoon een zachte straal. Modder die nog nat is, gaat er vanzelf af.
3. Werk met een spons of zachte borstel. Gebruik een fietsreiniger, bij voorkeur biologisch afbreekbaar. Geen afwasmiddel: dat lost de smering op je ketting en in je lagers op en versnelt de slijtage. Besteed extra aandacht aan de onderkant van de trapas en aan de cassette.
4. Spoel na met de slang. Opnieuw op lage druk, van boven naar beneden.
5. Laat alles volledig drogen. Neem de accuhouder en de stekkers na met een droge doek en wacht tot alles kurkdroog is voor je de accu terugzet.
6. Olie de ketting en check de slijtdelen. Gebruik kettingsmeermiddel, geen universele olie. Kijk tegelijk je remblokken, banden en bevestigingen na.

"Twintig tot dertig minuten met een spons is een stuk goedkoper dan twee minuten met 120 bar."

Alternatieven als je geen half uur hebt

• Een lagedrukreiniger voor fietsen. Deze toestellen zijn voor fietsen ontworpen en hebben een regelbare druk. Het beste compromis tussen snelheid en veiligheid.
• De voorwasstand in een doe-het-zelf wasstraat. Sommige installaties hebben een voorwas met lage druk en schuim. Dat is minder agressief dan de gewone lans, maar blijf op afstand en spuit nooit richting motor of accu.
• Je fiets gewoon vuil laten. Dat mag ook. Een laagje straatvuil op het frame doet niets met de techniek. Wat wel aandacht vraagt, is de aandrijving: houd ketting en cassette schoon en gesmeerd, en de rest kan wachten.

Water in de accuhouder

Een veelgestelde vraag: loopt er bij het reinigen water in de accuhouder, en is dat een probleem? Een paar druppels zijn geen ramp. De meeste houders hebben kleine openingen waardoor water kan weglopen. Het wordt pas problematisch als er water blijft staan of als de contacten langere tijd nat blijven. Dan krijg je corrosie, en corroderende contacten zijn een klassieke oorzaak van een accu die plots niet meer wil laden.

Doe dus dit: neem overtollig water weg met een doek, blaas staand water eventueel weg met perslucht en laat de houder volledig drogen. Twijfel je over de staat van je accu, dan helpt onze uitleg over het opladen van je e-bike je om de levensduur zo lang mogelijk te houden.

Hoe vaak moet je schoonmaken?

Er is geen vast schema, maar deze vuistregels werken goed:

• Na een modderige of natte rit: dezelfde dag nog, als het kan. Opgedroogde modder krijg je veel moeilijker weg.
• Routineklus: elke 200 tot 400 kilometer, of zodra je fiets zichtbaar vuil is.
• Grote schoonmaak: elke twee tot drie maanden.
• In de winter: spoel na een rit over gestrooide wegen de aandrijving en de velgen af met lauw water. Strooizout tast ketting, kettingbladen en remonderdelen sneller aan dan modder.

Fiets je dagelijks naar je werk, dan is jouw fiets de fiets die het meeste vuil te verwerken krijgt. Een elektrische stadsfiets met een gesloten kettingkast of een riemaandrijving vraagt op dat vlak duidelijk minder onderhoud dan een open aandrijving.

Conclusie

Een hogedrukreiniger op je e-bike? De meeste toestellen zijn er simpelweg te agressief voor. Met een standaard reiniger van 100 tot 120 bar kun je serieuze schade aanrichten aan lagers, sensoren en accucontacten, en in het slechtste geval verlies je er je garantie bij.

De betere oplossing kost je een half uur: tuinslang, spons, fietsreiniger en de tijd om alles goed te laten drogen. Dat is veiliger, kost niets extra en je fiets gaat er langer mee. Wil je toch met een toestel werken, kies dan een lagedrukreiniger met regelbare druk en houd je aan de regels hierboven.

Op zoek naar je volgende fiets? In onze koopgids lees je waar je op moet letten bij accu, motor en maat, zodat je meteen een fiets kiest die bij je ritten past.

Veelgestelde vragen